Xorijiy abiturientlar uchun

Alisher Navoiyga bag’ishlangan xalqaro konferentsiya

Mirzo Ulug‘bek nomidagi Milliy universitetning tarix fakultetida M.V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universiteti Osiyo va Afrika mamlakatlari instituti bilan birgalikda “Alisher Navoiy. Asrlar davomida xalqlarni bir-biriga yaqinlashtirish ” mavzusida xalqaro konferentsiya bo‘lib o’tdi. Konferentsiyada dunyoning eng yirik tadqiqot markazlari va universitetlaridan 15 ta davlat vakillari, olimlar va tadqiqotchilar qatnashdilar. Unda 50 dan ortiq ma‘ruzalar taqdim etildi.

Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zMU rektori, professor Inom Madjidov  o‘zining qutlov nutqida Sharq Uyg‘onish davrining taniqli vakili Alisher Navoiyning yubileyi turli tsivilizatsiyadan kelib chiqadigan mamlakatlarni birlashtirgan muhim voqea ekanligini ta‘kidladi. “Uning yubileyi va o‘tkazilayotgan anjuman tarixiy xotirani saqlash va ma‘naviy merosni ommalashtirishning muhim omilidir. Alisher Navoiy o‘zining o‘lmas asarlarida o‘z ona tilining ulkan imkoniyatlari, boyligi va go‘zalligidan foydalangan holda yuksak gumanizm g‘oyalari va umuminsoniy qadriyatlarni kuyladi va millionlab o‘quvchilar qalbidan munosib o‘rin egalladi,” -dedi  Inom Madjidov.  




O‘zbekistonda 2021 yil Alisher Navoiy tavalludining 580 yilligini nishonlaydigan yil deb e‘lon qilindi. Uning ijodiga bag’ishlsngan tadbirlar va ilmiy konferentsiyalar yil davomida dunyo bo’ylab o’tkaziladi. Bundan tashqari, klassik merosini o‘rganayotgan yosh olimlar va yozuvchilarni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan Alisher Navoiy nomidagi xalqaro jamoat fondini tuzish to‘g‘risida qaror qabul qilindi. Alisher Navoiy nomidagi maxsus orden ham joriy etilishi rejalashtirilgan. Noyabr oyida taniqli shoir va mutafakkir asarlarining qo‘lyozmalari va nusxalarining keng ko‘lamli ko‘rgazmasi rejalashtirilgan.

Tadbirda turli millatlar, mamlakatlar vakillari, O‘zbekiston, Rossiya, Abxaziya, Xitoy, Qozog‘iston, Tojikiston, Qirg‘iziston, Hindiston, Eron, Buyuk Britaniya, Germaniya, Turkiya, Janubiy Koreyaning turli xil ilmiy maktablari tarafdorlari ishtirok etdi. M.V. Lomonosov nomidagi Moskva Davlat universiteti Osiyo va Afrika mamlakatlari instituti direktori., tarix fanlari doktori, professor Igor Abylgazievning ta‘kidlashicha, insoniyat tarixida Navoiy hanuzgacha barcha davrlar va qit‘alarni qamrab olgan noyob shaxs bo‘lib qolmoqda. "Alisher Navoiy, shu ma‘noda, uning ijodiy merosi singari, turli xil tsivilizatsiyalar va makonlarning birlashtiruvchi tarmog‘i sifatida qaralishi mumkin".

Ushbu fikrni O‘zbekistonning Rossiya Federatsiyasidagi muxtor elchisi Botirjon Asadov qo‘llab-quvvatladi:

- "Mamlakatlar o‘rtasidagi zamonaviy munosabatlar bir-birlarini chuqur bilish, tarix, madaniyat, urf-odat va an‘analarni o‘zaro tushunish asosiga qurilgan”.




Rossiyaning Sharq davlat muzeyi etakchi ilmiy xodimi Ilya Zaytsevning ta‘kidlashicha, Alisher Navoiy qo‘lyozmalarining katta to‘plamlari Rossiyaning Moskva va Sankt-Peterburg kabi yirik shaharlarida, shuningdek Qozonda saqlanib qolgan.

"Turli davrlarga tegishli va Navoiyning turli asarlarini aks ettiruvchi 10 ta qo‘lyozma aniqlandi. To‘rtta qo‘lyozma Milliy kutubxona fondida saqlanmoqda, yana oltitasi Qozon universitetining nodir kitoblar va qo‘lyozmalar bo‘limida. Ushbu alohida qo‘lyozmalarning aksariyati XIX asrda Volga mintaqasida qayta yozilgan she‘rlar va to‘plamlardir. Ammo devonning ikkita ro‘yxati XVI asrga tegishlidir. Qo‘lyozmalardan biriga yozilgan: bu 1569 yil ". Endi ushbu qo‘lyozmalar raqamlashtirildi va bu yil ularni tavsifi bilan nashr etish rejalashtirilgan.

Tarix fanlari doktori, Rossiya Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutining etakchi ilmiy xodimi, Rossiya davlat gumanitar universiteti professori Aleksandr Qodirboyev Markaziy Osiyodagi barcha turkiy musulmon xalqlarining umumiy adabiy yozma tili Temuriylar davri (XIV asr)da shakllanganligini ta‘kidladi. Alisher Navoiy ushbu til asoschisi va shu tilda yozgan birinchi shoir bo‘ldi.




«Navoiy o‘zining yuksak mavqeidan foydalanib, asardagi chig‘atoy tilini arab va fors darajalariga ko‘tardi. Temuriylar davri agressiv siyosatni rad etish davri edi, ustuvor yo‘nalish - bu mamlakatning tinch ravnaqi bo’lib: shaharsozlik, o‘tmishdagi yozma madaniyat yodgorliklarini saqlab qolish va yangi adabiy, tarixiy asarlar yaratishdan iborat edi”

Alisher Navoiy umri davomida ijtimoiy-siyosiy hayotda faol ishtirok etdi va shu bilan Temuriylar davri timsoliga aylandi.

 

Asosiy ko‘rsatkichlar
1182 Professor-o‘qituvchilar soni
26796 Jami talabalar soni
3500000 ARM fondi
52 Yo‘nalish bakalavr
71 Mutaхassislik magistratura